Het Lingenhuis

Het Lingenhuis
Het Lingenhuis: Een Bijzondere Stadshoek

Velen van ons zullen zich wel eens afgevraagd hebben wat voor een huis is dat, daar op de hoek van de Molenstraat en Denekamperstraat. Het lijkt geen gewoon woonhuis en verschilt veel met de andere huizen in de Molenstraat:

Het Lingenhuis.

Het LingenhuisInderdaad is het Lingenhuis één van de merkwaardige oude huizen van Ootmarsum. Met de voorgevel aan de Denekamperstraat en de zijkant langgerekt in de Molenstraat valt het direct op. Versierde muurankers ter bevestiging van de moerbalken van het dakgebint en een gevelsteen uit 1889 verraden een bouwstijl uit de 19e eeuw.

Zowel aan de voorzijde als aan de achterzijde van het huis is een buitendeur en ook aan de zijkant bevindt zich nog een voordeur. De indeling binnen is zo, dat er drie families kunnen wonen. In het bovenlicht van deze deuren zien wij een zogenaamde “ing”, dit is een oud Germaans vruchtbaarheidsteken.

Aan de achterzijde van het Lingenhuis bevindt zich een aangebouwd stenen schuurtje dat lijkt op een vroegere bovenkamer. De toegang tot de achterzijde is nu afgeschermd, maar vroeger lag daar grote een tuin.

Het Lingenhuis gevelsteenDe bovengrondse fundering is grotendeels van Bentheimerzandsteen; nu is deze gepleisterd en geschilderd.

Zowel aan de voorzijde als aan de achterzijde heeft het huis een welvende kap of wolfskap. In het middelste woongedeelte bevond zich een prachtige schouw met blauw/witte tegeltjes die het leven van Christus uitbeeldden. Ook de woning aan de Denekamperstraat heeft een fraaie schouw met stervormige tegeltjes. De ingemetselde gevelsteen aan de Denekamperstraat met het jaartal 1889, verraadt het jaar van de nieuw- of verbouw van het huis. Hoe het pand vóór 1889 eruit zag, is helaas onbekend.

Kadastraal bestond het uit één nummer (211) met één eigenaar, Berend Jan van Linge, smid en tevens vruchtgebruiker. Wij kwamen te weten, dat de bewoners vóór 1889 van beroep ook smeden waren. Meestal waren in die tijd werkplaats en woning één geheel. In de twintiger en dertiger jaren van de 20ste eeuw hadden er enkele verbouwingen plaats. In 1923 werd het dak van nieuwe sparren en latten voorzien en met nieuwe pannen gedekt. In 1934 werd aan de voorzijde (Denekamperstraat) ruimte gemaakt voor een winkel.

Velen zullen zich de tabakswinkel van “Moeke van Zuilekom” nog herinneren. Tot 1961 stond ze zelf in de zaak, daarna nam haar dochter Gine het nog twee jaar van haar over. In 1940 werd het pand voorzien van waterleiding en riolering.

Ook de nummering van het pand wijzigde men enkele malen. Het eerste plaatselijke nummer was nr.112. De voorkant werd later aangeduid met Marktstraat 345 en naderhand werd het Denekamperstraat 1.

STAMLIJN FAMILIE van LINGE te OOTMARSUM.
Jan van Linge ~ Geesken Scholte
~ 1671 te Uelsen (Duitsland)
_
Gerrit van Linge ~ Swenneken Loohuis
* 1679
~ 1721 te Ootmarsum
_
Jan van Linge ~ Fenneke Dasseler
* 1724
~ 1752
_
Berend Jan van Linge ~ 1e Margrete Anharns
2e Fenneke Scholten
* 1759
+ 1833
_
Hendrik van Linge ~ Geertruida Eggerink
* 1799
+ 1838
_
Johannes Martinus van Linge ~ Johanna Wilhelmina Volckers
* 1833
~ 1882
+ 1904
De familie van Linge of van Lingen

De eerder genoemde gevelsteen vermeldt de initialen van Johannes Martinus van Linge en Johanna Wilhelmima Volckers. Johan was smid van beroep. De familie van Linge kwam uit Uelsen (Duitsland), waar Jan van Linge in 1676 met Geesken Scholte trouwde. Wanneer zij naar Ootmarsum kwamen is niet bekend, wel werden hun kinderen hier geboren.

Zoon Gerrit van Linge woonde met zijn vrouw Swenneken Loohuis op het Schildvierendeel. In 1721 trouwde hij in Ootmarsum met haar. Hun zoon Jan, geboren in 1724, woonde met zijn vrouw Fenneke Dasseler op het Marktvierendeel. Van beroep was hij eveneens weer smid. Omdat smeden niet binnen de stad hun beroep mochten uitoefenen vanwege brandgevaar, moest hij buiten de wallen wonen, wellicht al in ons huis op de hoek. Dit gedeelte werd vroeger ook tot de Marktstraat gerekend. Zijn zoon Berend Jan, geboren in 1759, ook smid, overleed in 1833. Hij woonde bij zijn zoon Hendrik in.

De eerste kadastergegevens uit 01-01-1832 wijzen uit, dat dit het pand was: kadastraalnr. 211, hoek Molenstraat / Denekamperstraat. Het stond toen op naam van Berend Jan. Zijn zoon Hendrik, ook smid, was getrouwd met Geertruida Eggerink.

Zoals op de bovengenoemde gevelsteen te lezen is, verbouwde of vernieuwde hun zoon Johannes enkele jaren na zijn huwelijk met Johanna Wilhelmina Volckers (in 1982) het huis in 1889. Hij was de vierde generatie smeden. Uit gegevens blijkt, dat de familie van Linge in de loop der jaren financieel niet slecht geboerd heeft. In de omgeving waren zij grondeigenaar van meerdere percelen weide- of bouwgrond, terwijl zij ook enkele huizen bezaten.

Testament

Bij het opmaken van zijn testament in 1904, had Johannes bepaald, dat al zijn onroerende goederen vermaakt werden aan zijn vrouw. Deze had echter in bijzijn van getuigen moeten beloven, dat na háár overlijden Johannes’ wens ten uitvoer gebracht moest worden: dat het onroerend goed vermaakt moest worden aan de Nederlands Hervormde Kerk. De opbrengst van die goederen moest strekken tot vermeerdering van het predikantstractement. De goederen werden door de Hervormde Gemeente ondergebracht in het “van Lingefonds”.

Na het overlijden van Johanna W. Volckers in 1914 werd het Lingenhuis aan verschillende personen verhuurd. O.a. woonden hier de families: Boot, Langkamp, Krom, ter Braak en van Zuilekom. Waarschijnlijk bood het pand eerst onderdak aan twee families, maar kon het na enige verbouwing door drie families bewoond worden.

In 1988 werd het pand verkocht aan de heer P. Klaas.

Het Lingenhuis familie Krom

 

 

Foto uit begin jaren dertig
De familie Krom
V.l.n.r.: Mevr. A.. van Zuilekom-Krom,
Mevr. G. Krom-Rademaker (geboren op Haverzathe het Everloo),
Mevr. Krom-Bouwman, Hr. M. Krom

Opknapbeurt

Enkele jaren geleden kreeg het pand een opknapbeurt waardoor het een aanmerkelijk fraaier aanzien kreeg.

Nu is het een opmerkelijk beeldbepalend huis, dat een vooraanstaande plaats verdient in de lange rij van monumentale panden in Ootmarsum!

Bronnen

1. Archief Gemeente Ootmarsum.
2. Archief Engels van Beverforde.
3. Archief N.H. Gemeente.
4. Dienst voor het kadaster en de openbare gegevens te Zwolle.
5. Mevrouw G. Veldhuis-van Zuilekom. Met bijzondere dank aan de heer J. van Assen te Berlikum.


Gepubliceerd in Jaarboek 1999 door Henk Eweg. Ook beschikbaar als pdf.

Het Lingenhuis