De zusters van Onze Lieve Vrouw van Amersfoort

Jeugdzorg en onderwijs

De zusters van Onze Lieve Vrouw van Amersfoort
Zusters van Onze Lieve Vrouw van Amersfoort.

Het ontstaan van het zusterklooster van Onze Lieve Vrouw van Amersfoort in 1850 was voor een belangrijk deel te danken aan de familie Teusse. Vader Hendrikus Teusse, een welgestelde wijnhandelaar, woonde met zijn vrouw Johanna Berendina Engbers aan het Kerkplein, waar later de rooms-katholieke pastorie werd gebouwd.

Van hun kinderen werd een zoon priester en traden twee dochters toe tot de Congregatie van Onze Lieve Vrouw van Amersfoort: Aleida Euphemia Johanna Teusse, als zuster Madelaine en Maria Euphemia Teusse, als zuster Thérèse. Omdat in die tijd in Nederland het stichten van kloosters niet was toegestaan, werkten de zusters onder de naam: Firma van Werkhoven en Co. Het noviciaat was gevestigd in Maarssen.

Het klooster

Oude klooster 1932Op verzoek van zijn dochters kocht vader Teusse op 23 november 1849 een groot huis en drie tuinen aan de Oostwal en (huidige) Kloosterstraat en bood dit de Congregatie ten geschenke aan. In januari 1850 vertrokken zr. M. Brigitte, zr. Thérèse Teusse en zr. Félicité Bottemanne met vijf novicen naar Ootmarsum en vestigden daar binnen één jaar een noviciaat, een naaischool, een zondagsschool en een bewaarschool (kleuterschool). Deze instellingen waren uitsluitend bedoeld voor meisjes.

Het internaat 1920
Kinderen met speelgoed op de speelplaats van het internaat St. Radboud (foto begin jaren twintig).

Zr. M. Brigitte werd overste en novicenmeesteres; zij was zeer muzikaal en gaf concerten. In 1852 werden nog enkele percelen gekocht, waar een pensionaat (kostschool voor meisjes) werd begonnen en in 1855 een gesticht (internaat) voor arme verlaten of verwaarloosde meisjes.

Klassenfoto meisjesschool 1930
Klassenfoto van de derde klas van de meisjesschool (foto 1930).

De eerste internaatskinderen werden voorlopig gehuisvest in het huis van de weduwe Teusse aan het Kerkplein. Later werd speciaal hiervoor het Radboudinternaat gebouwd, evenals een kleuterschool en een lagere school (St. Jozefschool), alles met financiële steun van de familie Teusse.

Uitbreiding en nieuwbouw
Zuster Valentina 1937
Zuster Valentina met haar leerlingen van de derde klas op de speelplaats van de meisjesschool aan de Putstraat (foto 1937).

Het kloostergebouw werd geleidelijk uitgebreid omdat er steeds meer zusters naar Ootmarsum kwamen, die zich op allerlei gebieden inzetten voor de bevolking, vooral voor de jeugd. In 1916 werd een nieuwe meisjesschool gebouwd aan de Oostwal en in 1926 de school aan de Putstraat. In 1967 werden de scholen overgenomen door de Stichting Katholiek Onderwijs Ootmarsum, maar enkele zusters, onder wie het hoofd der school zuster Benigna, bleven tot 1975 aan de scholen verbonden.

Zuster Ewalda 1939
Zuster Ewalda met leerlingen van de modevakschool (foto 1939).

Het oude kloostergebouw werd in 1936 afgebroken en vervangen door een geheel nieuw gebouw – met kapel en toren – dat op 18 maart 1938 werd ingewijd. In de oorlog werd het internaat ten dele gebruikt door verdreven tweedejaars studenten van het Klein Seminarie te Apeldoorn, totdat de Duitse weermacht in 1944 het internaat en de zusterscholen vorderde.

In 1950 werd het 100-jarig bestaan van het klooster gevierd. De instelling ontving als blijk van dank en waardering een fraai Mariabeeld, dat een plek kreeg boven de hoofdingang. Het klooster heette voortaan Maria ad Fontes (Maria bij de bronnen). In 1976-1977 werd het klooster geheel gemoderniseerd.

Jeugdzorg
Beeld Non met kind
Het beeld “Non met kind” symboliseert de jeugdzorg door de zusters. Aangeboden door de Stichting tot Steun Antonio Radboud Stichting op 19 mei 2000.

In 1968 kwamen nieuwe paviljoens gereed, werd Huize Radboud verbouwd en in 1974 opende een ontspanningsgebouw (de Radboudzaal) aan de Oostwal de deuren. Onder invloed van nieuwe voorschriften en opvattingen ten aanzien van opvang van kinderen fuseerde Huize Radboud in 1978 met Huize Antonio te Denekamp.

Vijf jaar later werden de internaten opgeheven en trokken de zusters zich terug uit het Radboudinternaat. Op 9 september 1983 vond het afscheid van de zusters plaats. Als herinnering werd voor hen een beeld gemaakt, De Zuster, dat staat opgesteld aan de Kloosterstraat.

Vertrek van de zusters
Klooster 1994
Klooster Maria ad Fontes (foto 1994).

Door beperkte instroom en vergrijzing werd het kloostergebouw veranderd in een bejaardenhuis voor zusters en daarna wederom ingrijpend verbouwd tot Klooster Verzorgingshuis Maria ad Fontes.

Toen bleek dat het uit oogpunt van efficiency nodig was de verzorging te concentreren in andere gebouwen van de congregatie, kwam het kloostercomplex leeg te staan. In 2006 werd het verkocht aan de gemeente Dinkelland. Op 10 december van dat jaar was er een bescheiden afscheidsviering van de zusters, die zich op velerlei terreinen verdienstelijk hadden gemaakt. Met weemoed vertrokken zij naar hun nieuwe bestemming.

Bronnen
  • Klaas, G.F. en Cl. Klaas, Het Onderwijs in Ootmarsum (Ootmarsum 1988).
  • Morshuis, B., Maria ad Fontes Ootmarsum (Ootmarsum 1990).
  • Morshuis, B., Het Radboudinternaat in Ootmarsum (Ootmarsum 2000).
  • Nierop, D., Jeugdzorg en Onderwijs door de Zusters van Amersfoort te Ootmarsum (Ootmarsum 1984).
Er zijn adressen aanwezig in de Wie Woonde Waar database waar foto's staan die gerelateerd zijn aan deze pagina:

Oostwal 24
De zusters van Onze Lieve Vrouw van Amersfoort