Ton Schulten

Ton Schulten in zijn atelier
Kunstschilder Ton Schulten in zijn atelier.

Ootmarsum kunststad

In de jaren zestig van de 20e eeuw gaf de Marktstraat in Ootmarsum de aanblik van een klassieke winkelstraat. Twee bakkerszaken verkochten zaken als ambachtelijk brood, borstplaat en hanen voor Palmpasen. Er waren winkels met ijzerwaren, rookgerei en pruimtabak, kantoorbehoeften, vleeswaren, levensmiddelen en comestibles, uurwerken en sieraden, fietsen, groenten en fruit, kleding en schoeisel.

Galerie International Ton Schulten
Chez-Moi Ton Schulten. Galerie International (foto 2010).

Een opmerkelijke bewoner van de Marktstraat indertijd was “stadskunstenaar” Jan Essink. Nu, nog geen vijftig jaar later, hebben de oorspronkelijke winkels plaats gemaakt voor een café, een hotel, een bank, een wijnproeverij, een brasserie, een exclusieve leerzaak, een modehuis, een aantal antiekzaken en diverse galerieën. Het tekent de grondige verandering die Ootmarsum in enkele jaren heeft ondergaan.

Het genoeglijke provinciestadje van weleer is veranderd in een plaats met een bekende klank tot in de verre omtrek. De stille, beschouwelijke zondagen hebben plaats gemaakt voor commerciële bedrijvigheid: de festiviteiten, de vele bezoekers in de straten en op terrassen, en de deuren van kunstgalerieën, winkeltjes en horeca die gastvrij openstaan.

“Toons” imperium
Interieur galerie Ton Schulten
Interieur galerie Chez-Moi (foto 2010).

Het begon met de komst in de jaren zestig van pentekenaar Wim Riem naar Ootmarsum. Hij zou er ruim 40 jaar lang een succesvolle carrière als kunstenaar opbouwen. Eerder al was er een kleine creatieve kring ontstaan die het theehuisje in Engels’ Tuin als thuishonk had. Mensen als Harm Dethmers, Annemarie Drughorn en kompanen vormden de enthousiaste kern.

Glas-in-loodraam
“De opwekking van het dochtertje van Jaïrus”. Gebrandschilderd glas-in-loodraam 2006 van Annemiek Punt in de Nieuwe Kerk in Delft.

Van een andere orde waren de verrichtingen van “Toon” Schulten. Ootmarsum keek met verbazing en bewondering hoe deze plaatsgenoot zich met frisse dynamiek en verrassende stappen een plek in het lokale zakenleven veroverde. Maar Ton Schulten brak zijn carrière in de reclamewereld abrupt af en koos resoluut voor het vrije kunstenaarschap. Een rake zet, want zijn werk werd al snel zo’n succes dat ook steden als Florence, Magdeburg en Atlanta zijn kunstrichting “het consensisme” leerden kennen. In Ootmarsum verrees zijn klein imperium. Naast een magnifieke galerie kwam er een museum, in hoofdzaak met eigen werk.

Bronzen beeld Sjalotje
Onthulling van het bronzen beeld “‘t Sjalotje” door burgemeester Jos Verbeeten (nar), Carnavalsprins Jurgen I en de kunstenaar Berend Seiger (foto 1996).

Schulten trok met zijn activiteiten een spoor van verandering door het stadsbeeld. Zijn succes lokte andere kunstenaars naar Ootmarsum, onder anderen de internationaal bekende glaskunstenares Annemiek Punt, Berend Seiger met zijn bronzen beelden en Bote Holman met zijn prachtige zonnewijzers. Het kunstaanbod is verre van monotoon. Een artistiek hoogtepunt is de jaarlijkse kunstmarkt; aan deze openluchtexpositie in alle straten van de binnenstad nemen meer dan tweehonderd kunstenaars deel. De belangstelling is telkens overweldigend.

Zichtbare veranderingen
Zonnewijzer Bote Holman
Zonnewijzer aan de Oostwal; ontworpen door Bote Holman (foto 1993).

Als stad van cultuur kreeg Ootmarsum nog meer reliëf door het Educatorium, het Openluchtmuseum, het Chronomium en het Drostenhuis. Het straatbeeld kreeg krachtige accenten, onder meer door de vele en gevarieerde beelden. De culturele toestroom droeg ook bij aan de restauratie van karakteristieke panden. Schuren en autoboxen maakten plaats voor kleine maar vaak ook verrassend fraaie galerieën.

Ootmarsumse kunstenaar Paul Eertman
Ootmarsumse kunstenaar Paul Eertman aan het werk op de Ootmarsumse Kunstmarkt.

Het sterkst zijn de veranderingen zichtbaar geworden in de Gasthuisstraat. Het ooit nogal onaantrekkelijk achterstraatje veranderde in een prachtig stukje Ootmarsum. Ook de Ganzenmarkt kreeg zijn voorname karakter geleidelijk terug. De Markt met de vele terrasjes werd weer een levendig en aantrekkelijk plein. De ontwikkelingen hebben de middenstand wel tot een minimum gereduceerd en sommigen vrezen het ontstaan van een monocultuur. De smalle economische basis van de stad zou problemen kunnen geven in magere jaren. Maar de meeste Ootmarsummers zijn vol vertrouwen. De kunst combineert uitstekend met andere culturele zaken. Ootmarsum heeft als kunststad naam gemaakt.

Bronnen
  • Looman, M. (eindredactie), Kunst in Ootmarsum: Een impressie van een artistiek stadje (Ootmarsum 2008).
Ton Schulten