Tegenover de huidige Heggelkampsweg 5, Stengk Harry, lagen in de 18e en 19e eeuw twee plaatsjes die in 1832 eigendom waren van twee families Frans. Waarschijnlijk waren ze aan elkaar verwant.
Het betreft respectievelijk een perceel met huis en erf van 340m2 (kadasternummer B322) en van 380m2 (kadasternummer B323). Rond 1872 worden beide huizen gesloopt en komt de grond in gebruik als bouwland. Tegenwoordig is het onbebouwd weiland met kadasternummer DNK00 Q945.
B322 G. J. Frans Fraans
In de Volkstelling Groot Agelo van 1748 wordt melding gemaakt van een zekere Frans Geert (=Fraans Geert?) en vijf kinderen, waarvan drie kinderen jonger dan 10 jaar. Gezien de volgorde van de woningen in de Volkstelling is het gezin woonachtig naast erve Frans van perceel B323 (zie hieronder) . Een van de kinderen betreft vermoedelijk Gerrardus Frans die in 1781 trouwt met Grete Stevelinck (1754-1828) uit Klein Agelo. In 1795 wonen er volgens de Volkstelling slechts twee personen op dit adres, t.w. Margarita Frans en naar alle waarschijnlijkheid haar oudste zoon Gerardus Joannes Frans (1783-1839). Haar man Gerrardus en jongste zoon Egbertus Frans (*1785) zijn in de jaren daarvoor overleden. Dat geldt ook voor haar tweede man Albertus Heuver (*1746) uit Klein Agelo met wie ze in 1791 is hertrouwd.
In 1832 is zoon Gerardus Joannes Frans, landbouwer, eigenaar van het huis en erf van 340m2 met kadaster nummer B322. Hij was in 1809 gehuwd met Joanna Kienhuis (1781-1839) uit Tilligte. In 1839 overlijden beide echtelieden kinderloos en het huis en erf wordt verkocht aan Jan Winkelink (1828-1890).
Mogelijk heeft Aleida Groeneveld (1836-1903) hier tot ongeveer 1866 hier gewoond met haar zus Geertruida Groeneveld (1839-1902) en haar broer Gerardus Groeneveld (1841-1883), allen calicotwevers. Jan Winkelink verkoopt het huis en erf in 1871 door aan Bernardus Rippert (1836-1886). Het jaar erop - in 1872 - wordt het huis afgebroken en wordt het perceel via vereniging bouwland met kadaster nummer B1442. De grond komt uiteindelijk in 1975 in de ruilverkaveling en is het eigendom van Ten Oever, kadastraal nummer Q945.
B323 Wed. Berend Frans Fraans
In de Volkstelling 1748 wordt melding gemaakt van een zekere Frans Willem (=Fraans Willem?) en vrouw Gese, die met zoon Gerrit en diens vrouw Gese in Groot Agelo woont. Dit laatste echtpaar betreft waarschijnlijk Gerrit Frans en zijn vrouw Gezina Oude Meinderink. Zij krijgen voor zover bekend 6 kinderen, geboren vanaf 1847. Mogelijk leefde hun oudste kind niet meer in 1748 en ook vier andere kinderen zijn al jong overleden. Uit de volgorde in de Volkstelling valt af te leiden dat de familie Frans naobers zijn van Steggink, Schuurman, Assink en Winkelink.
In de Volkstelling van 1795 is er wederom sprake van Willem Frans, beroep wever, die met 3 huisgenoten in Groot Agelo woont. Mogelijk is een hiervan kleinzoon Berend Frans (1764-1821), die in 1805 op 41-jarige leeftijd is getrouwd met Geertruid Frans (1780-1838), ook Franshuijs, uit Mander. Zij krijgen 7 kinderen waarvan er 4 vermoedelijk al op jonge leeftijd zijn overleden. Berend overlijdt in 1821.
Volgens de kadastrale gegevens van 1832 is het huis van 380m2 met perceelnummer B323 eigendom van de weduwe Berend geb. Frens, Geertruid. Zij is naar alle waarschijnlijkheid in het huis blijven wonen met haar zoon Gerrit Jan Franse (1806-1893), die na het overlijden van zijn moeder in 1838 in het huwelijk treedt met stamkaart hbsn="258" naam="Aleida Borggreve" type="" years=1]. Kort na de geboorte van hun derde kind in 1846 overlijdt Aleida op jonge leeftijd.
Rond 1851 worden de markegronden van Agelo verdeeld en krijgt Gerrit Jan, een stuk heidegrond toegewezen in de Voortmaten, aan de huidige Kipboomweg 7 , nu erve Loman. Na ontginning bouwt hij daar een huis en gaat er met zijn twee dochters wonen. De bijnaam Fraans wordt op deze manier meegenomen naar de nieuwe boerderij.
In 1872 volgt afbraak van het huisje B323 aan de huidige Heggelkampsweg en wordt het weiland, kadasternummer B1444. De grond blijft in de familie tot 1925, wanneer het door ruiling eigendom wordt van Johannes Rippert (1879-1960) op Schuurman. In 1975 komt het perceel in de ruilverkaveling. Momenteel is het eigendom van Ten Oever met kadasternummer Q945.
Tekst: Herman Steigstra
